مهراب رجبی، مشاور استاندار البرز و رئیس بنیاد البرزشناسی، در گفتگو با خبرنگار مهر، گفت: در کتاب جدید «کرجشناسی» تلاش کردهام با نگاهی تازه به تاریخ، جاینامها، کاروانسراها و ظرفیتهای تاریخی کرج بپردازم و نشان دهم نامهای جغرافیایی ایران بیش از آنکه نشانه جنگ باشند، روایتگر صلح و همزیستی هستند.
وی اظهار کرد: سلام باید از قلب سلیم بیرون بیاید و اگر سلام ما بوی آشنایی و عطر محبت نداشته باشد، باید در آن تجدیدنظر کنیم.
وی با اشاره به کتاب جدید خود با عنوان «کرجشناسی» افزود: این کتاب یازدهم شهریورماه در ادارهکل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان البرز رونمایی خواهد شد و حاصل تلاش برای ارائه روایتی متفاوت از تاریخ و هویت کرج است.
جای خالی «کرجشناسی» احساس میشد
رجبی با اشاره به آثار پیشین خود درباره شهرستانهای استان البرز گفت: البرز هفت شهرستان دارد و برای هر یک از این شهرستانها کتابهایی با عنوان «البرزنامه» نوشتهام، اما احساس کردم کرج به عنوان مرکز استان نیازمند یک کتاب مستقل است.
رئیس بنیاد البرزشناسی ادامه داد: همانگونه که آثاری با عنوان اصفهانشناسی، کرمانشناسی، اردبیلشناسی و تبریزشناسی وجود دارد، جای یک اثر جامع و مستقل درباره کرج خالی بود و تلاش کردم این خلأ را با کتاب «کرجشناسی» تا حدی جبران کنم.
وی با تأکید بر ضرورت ارائه حرفهای تازه در حوزه تاریخ و اطلاعرسانی بیان کرد: امروز با استفاده از هوش مصنوعی میتوان با یک جمله، چندین کتاب و متن تولید کرد، اما این مسئله نباید به تکرار مطالب و لطمه به روند تعلیم و تربیت و آگاهیبخشی منجر شود.
رجبی گفت: مولانا میگوید «این سخن تازه بگو تا دو جهان تازه شوند» و تلاش من نیز در نگارش «کرجشناسی» این بوده که با نگاهی تازه، بخشی از تاریخ و هویت این منطقه را روایت کنم.
روایت تازه از جاینامهای ایران
وی یکی از بخشهای اصلی کتاب را «جاینامشناسی و صلح» عنوان کرد و گفت: در این بخش تلاش کردهام نشان دهم بسیاری از نامهای جغرافیایی ایران حامل مفاهیم صلح، آب، زندگی و همزیستی هستند.
مشاور استاندار البرز افزود: برای نمونه، «هرمز» را میتوان مرتبط با «اورمزد» و اهورامزدا دانست و در کنار آن نامهایی مانند میناب، مینو و میترا نیز ظرفیتهای قابل توجهی برای مطالعه در حوزه جاینامشناسی دارند.
وی ادامه داد: امروز در جهان نوعی ایرانهراسی شکل گرفته و تلاش میشود ایران را به عنوان کشوری جنگطلب معرفی کنند، در حالی که با بررسی جاینامهای سرزمین ایران میتوان روایت دیگری از فرهنگ و تمدن این سرزمین ارائه کرد؛ روایتی که در آن نشانههای آب، زندگی و صلح پررنگ است.
تاریخ کرج از دوره مادها تا امروز
رجبی با اشاره به بخش تاریخی کتاب «کرجشناسی» گفت: تقریباً نیمی از کتاب به تاریخ کرج از دوره مادها تا امروز اختصاص دارد و تلاش شده نقش این منطقه در دورههای مختلف تاریخی بررسی شود.
وی افزود: بخشی از این مباحث به زبان و گویشهای منطقه نیز مربوط است و در کتاب تلاش شده پیوندهای تاریخی و زبانی البرز با دیگر مناطق ایران مورد توجه قرار گیرد.
رئیس بنیاد البرزشناسی بیان کرد: در این اثر حدود ۵۰ جاینام با نگاهی تازه بررسی شده و در خلال همین بررسیها، جایگاه حدود ۵۰۰ مکان نیز معرفی شده است.
«گرد» در نام شهرها و سرزمینها
رجبی با اشاره به برخی جاینامهای تاریخی کرج گفت: در کتاب درباره نامهایی مانند «ورگرد» یا «ورگرد» که به محدوده گوهردشت قدیم مربوط میشود و همچنین «حلگرد» بحث شده است.
وی ادامه داد: پسوند «گرد» در بسیاری از نامهای جغرافیایی به معنای مکان و سرزمین به کار رفته و نمونههایی مانند دارابگرد و سوسنگرد را میتوان در این زمینه بررسی کرد.
وی افزود: حتی برخی از این واژهها در طول تاریخ از مرزهای ایران عبور کرده و در زبانهای دیگر نیز اثر گذاشتهاند؛ بنابراین جاینامها خود بخشی از تاریخ ارتباط و تعامل ملتها هستند.
پنج کاروانسرا کرج در فاصله ۷۰ کیلومتری
رئیس بنیاد البرزشناسی یکی دیگر از مباحث کتاب را بررسی کاروانسراهای زنجیرهای عنوان کرد و گفت: در محدودهای حدود ۷۰ کیلومتری، پنج کاروانسرا وجود داشته که نشان میدهد این منطقه در گذشته مسیر مهمی برای دادوستد و ارتباطات اقتصادی بوده است.
رجبی ادامه داد: وجود این تعداد کاروانسرا در چنین محدودهای نشاندهنده ظرفیت تاریخی منطقه در حوزه تجارت، اقتصاد و توسعه است و میتواند در برنامهریزیهای امروز نیز مورد توجه قرار گیرد.
وی همچنین به موضوع فرودگاههای منطقه اشاره کرد و گفت: امروز نیز در همین محدوده حدود ۷۰ کیلومتری شاهد وجود چند فرودگاه از جمله فرودگاه امام خمینی، مهرآباد، پیام، فتح و فرودگاه نظرآباد هستیم.
وی افزود: قرار گرفتن این مجموعه از زیرساختهای حملونقلی در یک محدوده جغرافیایی، ظرفیت ویژهای ایجاد کرده که باید در مسیر توسعه اقتصادی و ارتباطی البرز مورد استفاده قرار گیرد.
این البرزشناس در پایان با اشاره به اینکه بخش دیگری از مباحث کتاب در مراسم رونمایی تشریح خواهد شد، گفت: امیدوارم در روز رونمایی «کرجشناسی» فرصتی برای گفتوگوی بیشتر درباره تاریخ، هویت، جاینامها و ظرفیتهای فرهنگی و اقتصادی این منطقه فراهم شود.